DIŞ KUVVETLER

İç kuvvetler yeryüzünde büyük yükseltiler meydana getirmişti. Dış kuvvetler ise bu yükseltileri aşındırmakla görevlidirler. Kaynağını güneşten alan rüzgarlar, sular ve buzullar yeryüzündeki yükseltileri aşındırıp, aşındırdıkları malzemeleri çukur yerlerde biriktirerek bazı yeryüzü şekillerini oluştururlar. Rüzgar, su ve buzul olsun bunların hepsinin oluşumunda güneşin enerjisi etkilidir. Şayet yeryüzündeki sıcaklığın kaynağı olan güneştir ve sıcaklığa bağlı olarak rüzgarlar, yağışlar (sular) ve buzullar oluşur. Bu yüzdendir ki bunlara dış kuvvet demişler. Dış kuvvetlerin oluşturduğu yer şekillerinden bazıları rüzgarlar tarafından oluşturulmuş aşınma ve birikme şekilleridir. Bazıları buzulların aşındırması ve biriktirmesi sonucu oluşmuştur. Bazıları ise su kaynaklı olan akarsular, yeraltı suları, dalga ve akıntılar tarafından oluşturulmuştur. Dış kuvvetlerden hangisi olursa olsun hepsinde aşındırma, taşıma ve biriktirme söz konusudur. Bunlardan aşındırma ve biriktirme sonucunda bir takım yerşekilleri oluşmuştur. Dış kuvvetlerin yeryüzündeki dağılımına baktığımız zaman dünyanın her yerinde etkili olan bir dış kuvvet olduğu görülür. Ekvatorda ve yağışlı yerlerde akarsuların, kurak yerlerde rüzgarların, soğuk kutup bölgesinde ve yüksek yerlerde buzulların, kıyı bölgelerinde dalga ve akıntıların, kalkerli arazi yapısına sahip bölgelerde yeraltı sularının oluşturmuş olduğu yerşekillerini görürüz. Yeryüzünde dış kuvvetler tarafından oluşturulmuş yerşekillerinden çoğunu akarsular oluşturmuştur.