class "kapsulicerik_icsol1" İçeriği Buraya Gelecek

HARİTALARDA YÜZEY ŞEKİLLERİNİN GÖSTERİLMESİ


Yüzey şekillerini gösteren haritalara jeomorfoloji haritaları denir. Bunlardan en belirgini ve en çok kullanılanı topoğrafya haritaları ve fiziki haritalardır. 
Bu haritalarda yüzey şekilleri değişik şekillerde gösterilebilir. Bu amaçla gölgelendirme yöntemi, tarama yöntemi, renklendirme yöntemi, izohips yöntemi ve kabartma yöntemi geliştirilmiştir. Ancak en yaygın olarak izohips yani eş yükselti eğrisi yöntemi kullanılır.

 

1-Gölgelendirme Yöntemi

Yer şekillerinin bir yönden aydınlatıldığı düşünülerek oluşan gölgelerin koyu renkle, ışık vuran yerlerinde açık renkle boyandığı harita çizim yöntemidir. 
Bu yöntemle çizilen haritalarda yükselti değerleri anlaşılamadığı için çok kullanışlı değildir.

 

2-Tarama Yöntemi

Yükselti basamaklarının eğime paralel olarak tarandığı yöntemdir. Eğimin arttığı yerlerde çizgilerin boyları kısalır, kalınlıkları artar ve çizgiler birbirlerine yaklaşır. Düz alanlar ise taranmaz.
Bu yöntemle çizilen haritalarda yükselti değerleri anlaşılamadığı için çok kullanışlı değildir.

 

3-Kabartma Yöntemi

Yeryüzü şekillerinin küçültülerek 3 boyutlu maketlerle gösterildiği yöntemdir. Bu yöntemle yeryüzü şekilleri aslına çok benzer bir şekilde gösterilebilir. Ayrıca yükselti değerleri anlaşılmaktadır. Ancak yapımı zor, maliyeti fazla ve taşınması zor olduğu için kullanışlı değildir.

 

4-Renklendirme Yöntemi

Yükselti basamaklarının belirlenmiş renklerle gösterildiği harita çizim yöntemidir. Renklendirme yönteminde her renk belirlenmiş yükseklikleri ifade eder ancak yine de detayları gösteremediği için daha çok izohips yöntemine yardımcı yöntem olarak kullanılır.
Not: Renklendirme yöntemiyle çizilmiş haritalarda renkler sadece yükseklik hakkında bilgi verir. Bu renkler dağ, ova, bitki örtüsü gibi oluşumlar hakkında bilgi vermez.

 

5-İzohips (Eş yükselti eğrisi) Yöntemi

Aynı yüksekliğe sahip noktaların birleştirilmesiyle elde edilen çizgilerdir. Bu yöntemle yeryüzü şekilleri ve yükselti değerleri detaylı bir şekilde gösterilebilir. Taşınması kolay, maliyeti az, yapımı kolay ve kullanışlı olan bu yöntem en çok kullanılan harita çizim yöntemidir.

 

 

İzohips (Eş yükselti eğrisi) Yöntemi

Aynı yüksekliğe sahip noktaların birleştirilmesiyle elde edilen çizgilerdir. Bu yöntemle yeryüzü şekilleri ve yükselti değerleri detaylı bir şekilde gösterilebilir. Taşınması kolay, maliyeti az, yapımı kolay ve kullanışlı olan bu yöntem en çok kullanılan harita çizim yöntemidir.


 

İzohipslerin Özellikleri

1-Aynı yükseklikteki noktaların birleştirilmesiyle oluşurlar.

2-Aynı izohips eğrisi üzerindeki bütün noktaların yükseltisi aynıdır.

3-İç içe kapalı eğrilerdir.

 

4-Haritanın her kesiminde ardışık izohipsler arasındaki yükselti farkı aynıdır.

5-En geniş izohips eğrisi en alçak yeri, en dar izohips eğrisi en yüksek yeri gösterir.

6-Sıfır metre eğrisi deniz seviyesini gösterir.

7-Dağ doruklarında nokta halini alabilirler.

8-İzohipsler birbirlerini kesmezler. Sadece uçurum, şelale gibi dik yamaçlarda birbirlerinin üzerinden geçerler.

9-Birbirini çevrelemeyen komşu iki izohips eğrisinin yükseltisi aynıdır.

10-Akarsu vadisinin her iki yamacındaki izohips eğrisinin yükseltisi aynıdır.

 

11-İzohipslerin sık geçtiği deniz kıyılarında kıta sahanlığı dar, seyrek geçtiği yerlerde kıta sahanlığı geniştir.

12-İzohipslerin sıklaştıkları yerlerde eğim fazla, seyrekleştikleri yerlerde eğim azdır.

 

 

 

İZOHİPSLERİN ÖZELLİKLERİ

1-Aynı yükseklikteki noktaların birleştirilmesiyle oluşurlar.

2-Aynı izohips eğrisi üzerindeki bütün noktaların yükseltisi aynıdır.

3-İç içe kapalı eğrilerdir.

4-Haritanın her kesiminde ardışık izohipsler arasındaki yükselti farkı aynıdır.

5-En geniş izohips eğrisi en alçak yeri, en dar izohips eğrisi en yüksek yeri gösterir.

6-Sıfır metre eğrisi deniz seviyesini gösterir.

7-Dağ doruklarında nokta halini alabilirler.

8-İzohipsler birbirlerini kesmezler. Sadece uçurum, şelale gibi dik yamaçlarda birbirlerinin üzerinden geçerler.

9-Birbirini çevrelemeyen komşu iki izohips eğrisinin yükseltisi aynıdır.

10-Akarsu vadisinin her iki yamacındaki izohips eğrisinin yükseltisi aynıdır.

11-İzohipslerin sık geçtiği deniz kıyılarında kıta sahanlığı dar, seyrek geçtiği yerlerde kıta sahanlığı geniştir.

12-İzohipslerin sıklaştıkları yerlerde eğim fazla, seyrekleştikleri yerlerde eğim azdır.

 

 

 

class "kapsulicerik_icsag1" İçeriği Buraya Gelecek


Lise Coğrafya Dergisi öğrencilere hizmet eden ücretsiz sitedir. İçeriğimizin tamamı özgündür. Sitemiz okula yardımcı kaynaktır. Sitemizde ki hiç bir veri kopyalanamaz ve kullanılamaz, ancak kaynak gösterilerek ve bilgi vererek kullanabilirsiniz. Kaynak göstererek kullanma hakkı sadece öğrencilere aittir. Ticari amaçla kopyalanması, basılması, yayınlanması kesinlikle yasaktır.