ÜRETİM,DAĞITIM VE TÜKETİM

Şüphesizki ülkelerin varlığı ve devamı için en önemli faktörlerden biri ekonomidir. Ekonomi ise üretim ve tüketim üzerine kurulu bir düzendir. Bununda en önemlisi tüketimdir çünkü tüketim üretimi sağlamaktadır. Üretilen ürünlerin tüketim merkezlerine aktarılması ise dağıtımla gerçekleşir ve dağıtımın en önemli unsuru ulaşımdır. Tüm bu bağlantılar ülkelerin ekonomisine etki eden en önemli etkenlerdir.

Üretim doğal kaynakları kullanarak bir şeyler elde etmektir. Üretim genel olarak tarımsal üretim ve endüstriyel üretim olarak öne çıkar. Tarımsal üretim deyince tarım ürünleri ve hayvancılık akla gelir. Endüstriyel üretim denilince tüm sanayi ürünleri akla gelir. Burada özellikle endüstriyel üretim çok önemlidir. Sanayi devrimiyle beraber üretim hızla arttı. Seri üretim ile üretim maliyetleri azaldı. Tabi sanayide kullanılan makineler için enerji kaynaklarıda hızla tüketilmeye başladı. Üretilen çok miktarda ürün tüketim için pazar yerlerine aktarıldı. Üretim ve tüketimin artması dağıtım için gerekli olan ulaşımında hızla gelişmesine sebep oldu. Sanayi devrimi ekonominin en önemli merkezi olan üretim ve tüketim için önemli gelişmedir. Bu sebeple sömürgecilikte ortaya çıktı. Aslına bakarsak üretim, dağıtım ve tüketim üçlüsü bir çok etkiye sahip önemli bir ekonomik göstergedir.

 

ÜRETİM DAĞITIM VE TÜKETİMİ ETKİLEYEN DOĞAL FAKTÖRLER

1-İklim: Özellikle tarımsal üretim için çok önemlidir. Tarım ürünleri yetiştirilebilecek uygun iklim bölgelerinde yetiştirilir. Ormancılık faaliyeti iklim elemanlarından sıcaklık ve yağışla doğrudan ilgilidir. Uygun yağış ve sıcaklığa sahip bölgelerde yapılabilir. Sadece tarım ürünleri değil sanayi içinde iklim çok önemlidir. Her sanayi faaliyeti her iklim bölgesinde yapılamaz. Çok soğuk ve çok sıcak yerlerde sanayi üretimi daha azdır. Örneğin bir tersane çok soğuk bir bölgeye yapılamaz çünkü gemi yapımında dışarıda çalışan işçiler soğuktan etkilendikleri için çalışamazlar.

Tüketim içinde iklim en önemli faktördür. Tüketim için nüfusun çok olduğu yerler gerekir. Dünya üzerinde nüfusun en yoğun olduğu yer orta kuşaktır. Bu sebeple orta kuşak tüketimin en çok olduğu bölgedir.

2-Yeryüzü şekilleri: Dağlık ve engebeli yerler üretim için elverişli olmayan yerlerdir. Sanayi kuruluşları daha çok düz olan yerlerde kuruludur. Tarım alanları düz ovalık alanlarda yaygındır. Yüksek yerlerde hava şartları olumsuz sonuçlar doğurur. Yüksek yerler için arıcılık (bal üretimi) ve rüzgar enerjisi üretimi uygundur. Dağlık yerler için uygun olan bir başka üretim çeşidi ise madenciliktir. Eğimli bir arazi tarıma ve sanayiye uygun değildir. Bakınında üretime etkisi vardır. Tarımsal üretimde güneşe dönük yamaçlar yada denize dönük yamaçlar tarımsal üretim çeşidini etkiler.

3-Kara ve denizler: Üretim faaliyetlerinin neredeyse tamamı kara alanlarda yapılır. Balıkçılık gibi bazı üretim faaliyetleri denizlerde yapılabilir. Tüketimde aynı şekilde kara alanlarında yapılır. Kara ve denizlerin dağılışı dağıtım için çok önemlidir. Üretilen ürünlerin tüketim merkezlerine ulaştırılması için bazen kara ulaşımı bazen deniz ve hava ulaşımı kullanılır. Kıtalar arasında ulaşımı deniz ve okyanuslar etkiler.

4-Enerji kaynakları ve madenler: Bazı ürünler madenlerden yapıldığı için maden çıkan bölgelerde sanayi faaliyetleri fazladır. Sanayi için özellikle önemli olan enerji kaynakları bulundukları yerlere sanayi kuruluşlarını çekmiştir.

5-Bitki örtüsü: Gür bitki örtüsüne sahip yerler sanayi üretimi için tercih edilmeyen yerlerdir. Türkiye'de Sinop'ta kurulması planlanan nükleer santral, sinoptaki ormanlık alanları tehdit ettiği için insanların tepkisini almıştır.

6-

 

ÜRETİM DAĞITIM VE TÜKETİMİ ETKİLEYEN BEŞERİ FAKTÖRLER

1-Ulaşım: Hammaddelerin üretim alanlarına ulaştırılması ve üretilen ürünlerin tüketim alanlarına ulaştırılmasına dağıtım denir. Dağıtım için ulaşımın gelişmiş olması gereklidir. Ulaşım gelişmemiş olunca dağıtımda aksamalar meydana gelir.

2-İhtiyaç: Üretimi yapılan şeyin insanların ihtiyacına göre olması gereklidir. İnsanların ihtiyacının çok ve sürekli olduğu şeyler çok ve sürekli üretilir.

3-Reklam: Ürünlerin reklamının iyi yapılması tüketimi etkileyeceğinden üretimide etkiler.

4-Moda: Günümüz dünyasında üretim ve tüketime oldukça fazla etkisi vardır. Özellikle giyim alanında moda üretim ve tüketimi fazlaca etkiler. Mağazalarda sezon sonu ürünlerin ucuzdan satılması sonraki sezon çıkacak yeni ürünler olduğunun göstergesidir.

5-Üretim: Tüketimi etkiler. Tüketim çok olursa ürtimde çok olur.

6-Tüketim: Üretimi etkiler. Üretim olacakki tüketimde olsun.

7-Nüfus: Nüfusun miktarı ve yapısı etkilidir. Fazla nüfus fazla üretim ve tüketimdir. Nüfusun cinsiyet yapısı ve yaş yapısı üretilen ürünü etkiler. Genç nüfusun fazla olduğu yerlerde teknoloji ve giyim tüketimi fazladır.

8-Sermaye: Üretim tesisi açmak yada üretim yatırımı yapmak için gerekli olan paranın temin edilmesi ve yatırıma dönüştürülmesi gereklidir.

9-İşgücü: Genç nüfusa sahip ülkelerde üretimin daha fazla olması beklenir. Yaşlı nüfusu çok olan bir ülkede üretim faaliyetleride azalma gösterir. Çünkü işgücünü oluşturan nüfus orta yaştaki nüfustur. İşgücü olmalıki üretim gerçekleşsin.

10-Eğitim: Üretimi yapacak olan kişilerin eğitimli olması üretimin kalitesini etkiler.

11-Gelir düzeyi: Tüketimi gerçekleştirecek nüfusun gelir durumu alım gücünü etkiler.

 

DOĞAL KAYNAKLAR

Doğal kaynaklar yenilenebilir, belirli koşullarda yenilenebilir, yenilenemeyen olmak üzere 3 ana kısıma ayrılır.

Yenilenebilen doğal kaynaklar

-Su gücü

-Rüzgar gücü

-Güneş enerjisi

-Dalga enerjisi

 

Belirli koşullarda yenilenebilen doğal kaynaklar

-Orman

-Toprak

-Hayvanlar

-Hava

 

Yenilenemeyen doğal kaynaklar

-Kömür

-Petrol

-Doğalgaz

-Madenler

 

DOĞAL KAYNAK VE EKONOMİ

Ülkelerin gelişmişlik göstergelerinden olan ekonomi büyük çoğunlukla üretime dayanır. Üretim ise doğal kaynaklarla yakından ilgilidir. Ürünler doğal kaynakların çeşitli amaçlarla dönüştürülüp mamül hale getirilmesiyle oluşur. Üretim için gerekli enerji de yine doğal kaynaklardan sağlanır. Sadece üretim değildir ekonomiyi belirleyen. Bazı doğal kaynaklar turizm açısındanda değerlendirilmektedir.

Doğal kaynaklar ülkelerin ekonomisinde tek başına yeterli değildir. Bazı ülkeler vardır ki doğal kaynak bakımından zengin olup ekonomisi iyi değildir. Doğal kaynakların çıkarılıp işlenmesi gereklidir. Bu ise teknoloji gerektirir. Bazı ülkelerin doğal kaynakları başka ülkeler tarafından çıkarılmaktadır. Bazı ülkelerde vardır ki doğal kaynak bakımından fakirdir ancak yeterli teknolojiye sahip olup başka ülkelerin doğal kaynaklarını çıkarıp işlemektedirler.

 

 

Anasayfaya git

 

 


Soru sor

 

Aradığını bul

Sayfanın altına
Yorum yaz

 

Kanalımıza abone ol

 

Facebook'tan takip et

 

Bütün konulara bak

 

 

 

 

 


Lise Coğrafya Dergisi öğrencilere hizmet eden ücretsiz sitedir. İçeriğimizin tamamı özgündür. Sitemiz okula yardımcı kaynaktır. Sitemizde ki hiç bir veri kopyalanamaz ve kullanılamaz, ancak kaynak gösterilerek ve bilgi vererek kullanabilirsiniz. Kaynak göstererek kullanma hakkı sadece öğrencilere aittir. Ticari amaçla kopyalanması, basılması, yayınlanması kesinlikle yasaktır.